เมื่อได้ยินคำว่า “ESG” คนทำงานส่วนใหญ่มักจะถอนหายใจและคิดว่า… “งานงอกอีกแล้ว”, “นี่มันหน้าที่ของฝ่าย CSR ไม่ใช่เหรอ?” หรือไม่ก็คิดว่าเป็นเรื่องของกฎหมายและมาตรฐานระดับโลกที่ซับซ้อนเกินกว่าที่พนักงานธรรมดาจะต้องใส่ใจ

แต่ในความเป็นจริง สำหรับองค์กรทั่วไป โดยเฉพาะในธุรกิจ SME ESG ไม่ใช่เรื่องของการเขียนรายงานส่งใคร แต่มันคือ “ทักษะการเอาตัวรอด” และเป็นวิชาในการสร้าง ระบบนิเวศการทำงาน (Work Ecosystem) เพื่อให้ตัวเราเองทำงานได้ง่ายขึ้น เหนื่อยน้อยลง และไม่ต้องตื่นมาเจอกับสภาพแวดล้อมที่เป็นพิษ (Toxic) ในทุกๆ วัน

หากเราถอดรหัส ESG ออกมาเป็นภาษาคนทำงาน นี่คือ 3 สิ่งที่เราทุกคนทำได้ทันที โดยไม่ต้องรอให้ใครมาตั้งเป็นนโยบาย

1. Resources (สิ่งแวดล้อม): ลดรอยรั่ว ทำงานให้จบในรอบเดียว

เวลาพูดถึงสิ่งแวดล้อมในที่ทำงาน มันไม่ได้จบแค่เรื่องการปิดไฟก่อนกลับบ้าน หรือการใช้กระดาษหน้า-หลัง แต่มันคือการบริหาร ทรัพยากร (Resources) ทั้งหมดที่เรามีอยู่ ซึ่งทรัพยากรที่มีค่าที่สุดของคนทำงานก็คือ “เวลา” และ “พลังงาน”

การทำ ESG ในมุมนี้คือการทำงานโดยลด “ความสูญเปล่า” (Waste) ให้มากที่สุด เช่น การสื่อสารให้เคลียร์ตั้งแต่แรกเพื่อจะได้ไม่ต้องกลับมาแก้งานใหม่ (ลด Rework) การใช้เครื่องมือของบริษัทอย่างคุ้มค่า หรือการจัดระเบียบไฟล์งานให้คนอื่นหาเจอได้ง่าย

เมื่อเราลดความสูญเปล่าในการทำงานได้ เราก็จะเลิกงานได้ตรงเวลา ส่วนบริษัทเมื่อมีรอยรั่วลดลง ก็ย่อมมีกำไรกลับมาดูแลสวัสดิการและโบนัสของเราได้มากขึ้น

2. People (สังคม): สร้างความสัมพันธ์ที่ไม่ Toxic

สังคมที่ดีเริ่มต้นที่โต๊ะทำงานของเราเอง คน (People) คือหัวใจสำคัญที่สุดที่จะบอกว่าบริษัทนี้น่าอยู่หรือไม่ การทำ ESG ด้านสังคมสำหรับพนักงาน ไม่ใช่การออกค่ายอาสา แต่คือการสร้าง ระบบความสัมพันธ์ (Relationship System) ที่ดีกับเพื่อนร่วมงาน

มันคือความเห็นอกเห็นใจ เคารพหน้าที่ซึ่งกันและกัน ไม่โยนงาน ไม่นินทาว่าร้าย และไม่เอาเปรียบคนในทีม เมื่อทุกคนช่วยกันรักษาความสัมพันธ์ในจุดนี้ เราก็จะได้ “ที่ทำงานที่ไม่เป็นพิษ” เป็นรางวัล และสามารถตื่นเช้ามาทำงานได้อย่างสบายใจ

3. Rules (ธรรมาภิบาล): เคารพกติกาเพื่อปกป้องตัวเอง

คำว่าธรรมาภิบาลอาจจะฟังดูยิ่งใหญ่ แต่สำหรับคนทำงาน มันคือการทำตาม กติกา (Rules) ของส่วนรวมอย่างโปร่งใส

การทำงานอย่างมีหลักฐาน (Evidence) การเบิกจ่ายที่ถูกต้อง การตัดสินใจบนพื้นฐานของความถูกต้องไม่ใช่ความถูกใจ สิ่งเหล่านี้ไม่ได้ทำไปเพื่อเอาใจเจ้านาย แต่ทำไปเพื่อ “ปกป้องตัวเอง” เมื่อเกิดปัญหาขึ้น กติกาและความโปร่งใสจะเป็นเกราะป้องกันไม่ให้เราต้องมานั่งรับผิดแทนใคร หรือต้องมานั่งเถียงกันว่าใครเป็นคนทำพลาด

ทำ ESG แล้วคนทำงานได้อะไร?

คุณอาจจะไม่ได้เลื่อนขั้นเป็น ESG Analyst และไม่ได้ใบประกาศนียบัตรระดับโลก แต่สิ่งที่คุณจะได้กลับมาทันทีคือ “ความสบายใจ”

เมื่อคุณทำงานโดยไม่สร้างความสูญเปล่า (Resources) เป็นเพื่อนร่วมงานที่ดี (People) และมีความโปร่งใส (Rules) สิ่งที่ตามมาคือ ความไว้วางใจ (Trust) จากทั้งหัวหน้าและเพื่อนร่วมงาน ซึ่งความไว้วางใจนี่แหละ คือต้นทุนที่แพงที่สุด และเป็นรากฐานของ ความก้าวหน้า (Growth) ที่แท้จริงในทุกสายอาชีพ

ESG จึงไม่ใช่เทรนด์ที่ผ่านมาแล้วผ่านไป แต่มันคือ “สามัญสำนึก” ของการอยู่ร่วมกันเพื่อสร้างที่ทำงานที่เราทุกคนอยากใช้เวลาอยู่ด้วยต่างหาก

✍️ โดย: วรปรัชญ์ ดาราษฎร์ ผู้พัฒนา START ESG Method