ในฐานะคนทำงานด้าน HR หรือ L&D (Learning and Development) เคยสงสัยไหมครับว่า ทำไมเวลาเราจัดอบรมเรื่องความยั่งยืนหรือ ESG ทีไร พนักงานมักจะมานั่งฟังด้วยสายตาว่างเปล่า หรือแอบถอนหายใจเพราะรู้สึกว่า “งานงอก” อีกแล้ว?

ความจริงก็คือ พนักงานส่วนใหญ่ไม่ได้เกลียดเรื่องสิ่งแวดล้อมหรือสังคมหรอกครับ แต่พวกเขาแค่ “เชื่อมโยงไม่ติด” ว่าเรื่องไกลตัวอย่างกติกาโลก หรือการลดก๊าซเรือนกระจก มันมาเกี่ยวอะไรกับงานเอกสาร งานขาย หรือกระบวนการผลิตตรงหน้าของพวกเขา

บทความนี้คือคัมภีร์สำหรับ HR และผู้บริหารที่ต้องการ เริ่มต้น ESG อย่างถูกวิธี เราจะมาถอดรหัสกันว่า จะ Start ESG อย่างไรให้ได้ใจคนทั้งองค์กร เปลี่ยนนโยบายที่ดูเป็นเรื่องของผู้บริหารระดับสูง ให้กลายเป็นผลงานที่จับต้องได้จากคนทำงานจริง ๆ

ทำไมการอบรม ESG แบบเดิม ๆ ถึง (มักจะ) ไม่ได้ผล?

เวลาที่องค์กรส่วนใหญ่พูดถึง ESG มักจะเริ่มต้นจากการนำมาตรฐานหรือกรอบการรายงาน (Frameworks) มาเป็นตัวตั้ง ผลที่ตามมาคือ เนื้อหาการอบรมจะเต็มไปด้วยคำศัพท์เฉพาะทางที่ซับซ้อน มุ่งเน้นไปที่การทำเอกสารเพื่อตอบโจทย์คนนอก มากกว่าการสร้างคุณค่าจากคนใน

เมื่อจุดเริ่มต้นผิดทิศทาง สิ่งที่ตามมาคือ:

• พนักงานมองว่า ESG เป็นงานพิเศษที่แยกออกจากธุรกิจหลัก เป็นภาระที่เพิ่มขึ้น
• เกิดความสับสน และแรงต้านทานจากคนทำงานหน้างาน
• ทีมงานขาดแรงจูงใจ เพราะไม่เห็นว่าสิ่งที่ทำส่งผลดีต่อตัวเขาหรือองค์กรอย่างไร

เคล็ดลับ Start ESG: ถอดแว่นมาตรฐาน แล้วสวมเลนส์ “Work Ecosystem”

แทนที่จะเริ่มจากการอธิบาย ESG ด้วยภาษาของมาตรฐานสากล ลองชวนพนักงานกลับมามอง “Work Ecosystem” (ระบบนิเวศการทำงาน) หรือระบบงานที่พวกเขาขลุกอยู่ด้วยในทุก ๆ วัน

ที่ Itemcentre เราพัฒนากระบวนการ START ESG™ Method ซึ่งใช้เลนส์ 3 ด้าน เพื่อช่วยให้พนักงานมองเห็นระบบงานของตนเองได้ง่ายขึ้น โดยไม่จำเป็นต้องเริ่มจากการพยายามแยกแยะปัญหาออกเป็น E, S และ G (เพราะในความเป็นจริง ปัญหาหน้างานหนึ่งเรื่อง มักเกี่ยวข้องกับทั้งสามมิติพร้อมกัน) เลนส์ทั้ง 3 ด้านประกอบด้วย:

1. PEOPLE (ผู้คน): ใครบ้างที่ได้รับผลกระทบจากงานของเรา? และใครบ้างที่ส่งผลต่อความสำเร็จในงานของเรา? (เช่น ลูกค้า เพื่อนร่วมงานข้ามแผนก ซัพพลายเออร์)
2. RESOURCES (ทรัพยากร): งานของเราต้องใช้ พึ่งพา สูญเสีย หรือสามารถบริหารจัดการทรัพยากรใดให้คุ้มค่าขึ้นได้บ้าง? (ทรัพยากรในที่นี้รวมถึง พลังงาน วัตถุดิบ เวลา ข้อมูล และงบประมาณ)
3. RULES (กติกา): กติกา ขั้นตอน หรือนโยบายอะไรที่ควบคุมเราอยู่? และมีกติกาใดที่เราควรสร้างหรือปรับปรุง เพื่อให้ระบบงานทำงานได้ลื่นไหลและโปร่งใสมากขึ้น?

เมื่อคนทำงานสามารถบริหาร Work Ecosystem ผ่านเลนส์ People, Resources และ Rules ในพื้นที่ของตนเองได้ดีขึ้น การเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ จากหน้าโต๊ะทำงาน ก็จะค่อย ๆ เชื่อมต่อไปสู่ Business Ecosystem (ระบบนิเวศธุรกิจ) และผลักดันเป้าหมายความยั่งยืนขององค์กรในภาพใหญ่ได้ในที่สุด

7 ขั้นตอนเปลี่ยนการอบรม ESG ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงจริง (The 7 Stages of Sustainable Growth)

การออกแบบกระบวนการเรียนรู้ด้าน ESG ไม่ควรจบแค่ในห้องเรียน แต่ควรเดินทางผ่าน 7 สเตจการเติบโตตามหลักการของ START ESG ดังนี้:

1. DISCOVER (ค้นหา): ทำให้พนักงานเข้าใจแก่นแท้ขององค์กร และเห็นคุณค่าของงานที่ตนเองทำอยู่
2. UNDERSTAND (มองเห็นระบบ): พาพนักงานสำรวจ Work Ecosystem ของตนเองผ่านเลนส์ People, Resources, Rules
3. PRIORITIZE (จัดลำดับความสำคัญ): ให้พนักงานเป็นคนเลือกปัญหาหรือโอกาสที่ “สำคัญและคุ้มค่าที่สุด” ในพื้นที่ของตนเองเพื่อลงมือแก้ไข
4. ACT (ลงมือทำ): เปลี่ยนปัญหาให้เป็น Action Plan ที่มีผู้รับผิดชอบและกรอบเวลาชัดเจน
5. EVIDENCE (สร้างหลักฐาน): เก็บข้อมูลและผลลัพธ์จากการลงมือทำอย่างเป็นระบบ (นี่คือหัวใจสำคัญที่เปลี่ยนงานทั่วไปให้เป็น ESG)
6. TRUST (สร้างความไว้วางใจ): ใช้หลักฐานที่จับต้องได้ สื่อสารเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือทั้งภายในทีมและภายนอกองค์กร
7. GROW (ต่อยอดการเติบโต): เมื่อระบบงานดีขึ้น ธุรกิจก็พร้อมจะต่อยอดโอกาสใหม่ ๆ ได้อย่างยั่งยืน

เช็กลิสต์สำหรับ HR: ก่อนจัดอบรม ESG ครั้งต่อไป… ลองตอบ 7 คำถามนี้

ก่อนที่คุณจะเชิญวิทยากร หรือเปิดสไลด์สอน ESG ให้พนักงาน ลองตรวจสอบความพร้อมของระบบการเรียนรู้ด้วยคำถามเหล่านี้ครับ:

1. [ ] พนักงานเข้าใจหรือไม่ว่า ESG เกี่ยวข้องกับ “งานประจำวัน” ของเขาอย่างไร?
2. [ ] พนักงานมองเห็น People ที่ได้รับผลกระทบจากงานของเขาหรือไม่?
3. [ ] พนักงานรู้หรือไม่ว่างานของตนพึ่งพา หรือทำให้สูญเสีย Resources อะไรบ้าง?
4. [ ] พนักงานมองเห็น Rules ที่ช่วยสนับสนุน หรือขัดขวางการทำงานของเขาหรือไม่?
5. [ ] ในการอบรม มีพื้นที่ปลอดภัยให้พนักงานเสนอ “ปัญหาจากหน้างานจริง” หรือไม่?
6. [ ] หลังจบการอบรม มี Action Plan ที่เจ้าของงานต้อง “รับผิดชอบต่อ” หรือไม่?
7. [ ] องค์กรมีวิธีสอนให้พนักงานเก็บ Evidence จากการเปลี่ยนแปลงนั้นหรือไม่?

💡 ข้อสังเกต: หากคุณตอบคำถามว่า “ยังไม่ชัดเจน” ตั้งแต่ 3 ข้อขึ้นไป… ปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่พนักงานไม่อินกับ ESG แต่อยู่ที่กระบวนการจัดอบรม ยังไม่ได้เชื่อมโยงแนวคิด ESG เข้ากับ ระบบงานจริง (Work Ecosystem) ของพวกเขา

แหล่งรวมความรู้: เจาะลึกเทคนิคการนำ ESG สู่การปฏิบัติจริง

เพื่อช่วยให้คุณวางแผนการอบรมและการสื่อสารภายในองค์กรได้อย่างสมบูรณ์แบบ เราได้รวบรวมบทความเจาะลึกในแต่ละประเด็นไว้ให้แล้วครับ:

• เผชิญหน้ากับแรงต้าน: [อ่านบทความ: จะ Start ESG อย่างไร? เมื่อพนักงานบอกว่า “ไม่เกี่ยวกับฉัน!”]
• ไอเดียจัดกิจกรรม: [อ่านบทความ: โยนทฤษฎีทิ้งไป! 5 ไอเดียจัด Workshop ESG ที่พนักงานจะลืมไปเลยว่ามาเรียน]
• ผสานเข้ากับงานประจำ: [อ่านบทความ: ทำงานปกติก็คือการ เริ่มต้น ESG! ทริคเชื่อมเป้าหมายความยั่งยืนเข้างับงานประจำ]

ก้าวต่อไป… ให้ Itemcentre ช่วยคุณปลดล็อกพลังคนทำงาน

หากองค์กรของคุณต้องการเปลี่ยน ESG จาก “นโยบายบนหิ้ง” ให้เป็น “วิถีการทำงาน” หลักสูตรเชิงปฏิบัติการ “ESG กับฉัน…เกี่ยวกันยังไง?” (ระยะเวลา 6 ชั่วโมง) ถูกออกแบบมาเพื่อตอบโจทย์นี้โดยเฉพาะ

กระบวนการของเราไม่ได้เน้นการบรรยายมาตรฐานสากล แต่เราจะพาพนักงาน เริ่มต้นจาก “งานจริงบนโต๊ะ” ของพวกเขา:

• สแกนปัญหา Work Ecosystem ผ่านเลนส์ People, Resources, Rules
• เลือก 1 เรื่องสำคัญที่ต้องเปลี่ยนแปลง (Prioritize)
• พัฒนาให้กลายเป็น 30-Day Action Plan ที่ลงมือทำได้ทันที
• พร้อมเรียนรู้แนวทางการเก็บ Evidence เพื่อพิสูจน์ผลลัพธ์

ผลลัพธ์ที่องค์กรจะได้รับ จึงไม่ใช่เพียงพนักงานที่ “รู้จักคำว่า ESG มากขึ้น” แต่คุณจะได้ “คนทำงานที่เป็น System Thinkers” ที่เริ่มมองเห็นระบบของงาน เลือกแก้ปัญหาอย่างตรงจุด และออกแบบการเปลี่ยนแปลงจากพื้นที่ที่ตนเองรับผิดชอบได้จริง

สนใจให้ Itemcentre เข้าไปจัดกระบวนการเรียนรู้ (In-house Training) ให้กับองค์กรของคุณ ติดต่อทีมงานของเราเพื่อพูดคุยรายละเอียดได้เลยครับ